Broj prvih odobrenja za privremeni boravak u Srbiji po osnovu vlasništva nad nekretninom smanjen je 2025. godine na 1.919, naspram 3.019 godinu dana ranije, navodi se u „Migracionom profilu Republike Srbije za 2025. godinu“.

Udeo ovog osnova u ukupnom broju prvih odobrenja za privremeni boravak smanjen je sa 8,8% u 2024. godini na 5,8% u 2025. godini. Pritom je i ukupan broj prvih odobrenja blago smanjen - sa 34.131 u 2024. godini na 32.922 u 2025. godini.

Srpsko zakonodavstvo dopušta privremeni boravak stranaca po različitim osnovima, uključujući zapošljavanje, školovanje, spajanje porodice, lečenje, humanitarne razloge, vlasništvo nad nekretninom, startap, investicije, talenat i srpsko poreklo.

Međutim, podaci za 2025. godinu pokazuju da nekretnine više nisu jedan od glavnih pokretača migracije u Srbiju. U strukturi prvih odobrenja ubedljivo vodi zapošljavanje - 22.067 odobrenja, odnosno 67% ukupnog broja. Na spajanje porodice odnosilo se 6.587 odobrenja, odnosno 20%, a na školovanje i učenje srpskog jezika 628, odnosno 1,9%.

Smanjenje uloge nekretnina kao osnova za privremeni boravak može imati više objašnjenja. Prvo, posle vrhunca relokacionog talasa 2022-2024. godine deo stranaca je već regulisao status ili prešao na druge osnove boravka. Drugo, u Srbiji od 2024. godine postoji mogućnost izdavanja privremenog boravka na period do tri godine, što smanjuje učestalost novih zahteva i produženja. Treće, tržište stanova u Beogradu i Novom Sadu postalo je skuplje, što smanjuje privlačnost kupovine isključivo radi migracionog statusa.

Strana tražnja ostaje prisutna, ali postaje manje „pasošno-migraciona“, a više ekonomski motivisana: kupci gledaju zakup, kvalitet objekta, likvidnost i dugoročni boravak, a ne samo mogućnost dobijanja osnova za privremeni boravak.

Glavni tok stranaca sada se formira ne kroz kupovinu stanova, već kroz rad, infrastrukturne projekte, biznis i porodičnu integraciju.