Kragujevac ostaje jedan od najjasnijih primera kako tradicionalni model slobodne zone u Srbiji nastavlja da privlači automobilsku industriju.

U Slobodnoj zoni Šumadija kineska kompanija Janfeng otvorila je 2019. godine pogon za proizvodnju unutrašnjih komponenti za automobile, koji zauzima površinu od oko 18.500 kvadratnih metara, sa početnim brojem zaposlenih od oko 200 ljudi i planiranim postepenim proširenjem do 800 zaposlenih.

Proizvodnja u Srbiji je u početku bila usmerena na snabdevanje unutrašnjim komponentama velikih proizvođača automobila, uključujući i Mercedes.

Od tada se prisustvo kompanije Janfeng u Kragujevcu proširilo.

2021. godine kompanija je završila izgradnju druge proizvodne fabrike u gradu – za odeljenje za sedišta, koja zauzima površinu od oko 20.000 kvadratnih metara, sa planovima da se u narednim godinama otvori još 500 radnih mesta. Na veb-sajtu kompanije Kragujevac je eksplicitno naveden kao operativna proizvodna baza kompanije Janfeng u Srbiji.

U martu 2026. godine, Janfeng je objavio slobodna radna mesta u Kragujevcu za pozicije planera materijala, IT tehničara, proces tehničara i izrađivača alata, čime je nagovestio kontinuirani prijem zaposlenih i održavanje proizvodne aktivnosti na srpskoj lokaciji. U javno dostupnim korporativnim registracionim profilima kompanija je takođe navedena kao aktivna, registrovana u Kragujevcu, a njena glavna delatnost je proizvodnja drugih delova i pribora za motorna vozila.

Za sam Kragujavac, Slobodna zona Šumadija ostaje važan deo industrijske infrastrukture. Zonu je osnovala opština Kragujavac i obuhvata 16 hektara. Njena logika je tipična za prethodni talas industrijalizacije u Srbiji: izvozno orijentisana proizvodnja, lokalizacija stranih dobavljača i korišćenje režima slobodne zone, koji u Srbiji investitorima nudi pogodnosti kao što su uvoz i izvoz bez carina, kao i oslobođenje od PDV-a za određene transakcije.

Međutim, sledeća faza industrijske politike već se oblikuje na horizontu – prelazak sa običnih povoljnih industrijskih lokacija na "zelene" industrijske parkove. U martu 2025. godine EU, IFC i Majnd Park potpisali su sporazum o uspostavljanju prvog pilot ekološko-industrijskog parka na braunfild lokaciji na Zapadnom Balkanu u Kragujevcu. Projekat ima za cilj poboljšanje efikasnosti korišćenja resursa, podsticanje industrijske saradnje među rezidentima, unapređenje upravljanja otpadom i prilagođavanje proizvodnih pogona ekološkim standardima EU. MIND Park u Kragujevcu zauzima 190 hektara i zapošljava preko 3.000 ljudi.

Istovremeno, u Šapcu se pokreće prvi grinfild ekoindustrijski park na Zapadnom Balkanu. Prema VBIF-u, Srbija je postala lokacija za prva dva pilot-projekta novog modela – grinfild u Šapcu i braunfild u MIND parku u Kragujevcu. To znači da zemlja počinje da menja fokus sa jednostavnog lokalizovanja proizvodnje u slobodnim zonama na složeniji model – industrijske klastere sa niskim ugljeničnim otiskom koji su bolje integrisani u buduće zahteve evropskih lanca snabdevanja.