U Srbiji postoji više od 200 pravoslavnih manastira, od kojih mnogi imaju status spomenika kulture. Najpoznatiji kompleksi nalaze se na Fruškoj gori, u dolinama Morave i Ibra, kao i u blizini Novog Pazara i Prijepolja.

Za putovanja iz Beograda najpogodnije je koristiti automobil.

Fruška gora: nekoliko manastira za jedan dan

Najbliža velika manastirska ruta iz Beograda prolazi kroz Frušku goru. Ovde se nalazi 17 srednjovekovnih manastira, zbog čega se ovaj region često naziva srpskom Svetom gorom.

Optimalna jednodnevna ruta obuhvata Krušedol, Novo Hopovo i Vrdnik-Ravanicu.

Krušedol - manastir se nalazi oko 70 km od Beograda. Krušedol su osnovali predstavnici dinastije Branković početkom XVI veka i zamišljen je kao porodična grobnica. Manastir je poznat po freskama, baroknom ikonostasu i grobovima poznatih ličnosti iz srpske istorije.

Novo Hopovo - od Beograda do manastira ima oko 75 km. Od Krušedola se do njega može stići za oko 20-25 minuta. Novo Hopovo se izdvaja po kasnovizantijskim freskama, u kojima je vidljiv uticaj Svete Gore i italokritske škole.

Vrdnik-Ravanica - manastir se nalazi oko 75 km od Beograda i lako se uključuje u opštu rutu po Fruškoj gori. Ova svetinja se naziva i Sremska Ravanica.

Tumane: popularno mesto hodočašća

Manastir Tumane nalazi se kod Golupca, na 130 km od Beograda. Put preko Požarevca i Velikog Gradišta traje oko dva sata. U blizini se nalazi šumska isposnica sa pećinom, kapelom i izvorom. Putovanje se može kombinovati sa posetom Golubačkoj tvrđavi i Srebrnom jezeru.

Manasija: manastir unutar tvrđave

Manasija se nalazi kod Despotovca, na 140 km od Beograda. Glavna posebnost manastira su očuvani bedemi sa 11 kula. Kompleks je početkom XV veka podigao despot Stefan Lazarević. Putovanje se često kombinuje sa posetom Resavskoj pećini i vodopadu Veliki Buk.

Ravanica: manastir kneza Lazara

Ravanica se nalazi kod Ćuprije, na 150 km od Beograda. Automobilom treba ići auto-putem Beograd - Niš. Manastir je osnovao knez Lazar u XIV veku i smatra se jednim od glavnih primera Moravske arhitektonske škole.

Žiča: mesto krunisanja srpskih kraljeva

Manastir Žiča nalazi se kod Kraljeva, na 155 km od Beograda. Najbrže se stiže auto-putem „Miloš Veliki“ preko Čačka.

Žiča je lako prepoznatljiva po crvenoj fasadi. Ovde je Sveti Sava krunisao Stefana Prvovenčanog, a kasnije su održavana i krunisanja drugih srpskih vladara.

Zbog tradicije probijanja posebnog ulaza posle svakog krunisanja, manastir se naziva „sedmovratnom crkvom“.

Studenica: glavni manastir srednjovekovne Srbije

Studenica se nalazi oko 220 km od Beograda. Put traje oko tri i po sata. Manastir je osnovao Stefan Nemanja krajem XII veka i smatra se jednim od najznačajnijih pravoslavnih kompleksa Srbije. Bogorodičina crkva izgrađena je od belog mermera i spaja vizantijske i romaničke elemente. Unutra su sačuvane freske iz XIII-XIV veka.

Sopoćani i Đurđevi stupovi

Sopoćani se nalaze na 290 km od Beograda, nedaleko od Novog Pazara. Manastir je podignut u XIII veku.

U blizini Novog Pazara nalazi se manastir Đurđevi stupovi, koji je osnovao Stefan Nemanja u XII veku. Nalazi se na uzvišenju, odakle se pruža pogled na istorijsku oblast Ras.

Sopoćani, Đurđevi stupovi i spomenici Starog Rasa nalaze se na listi svetske baštine UNESCO-a.

Mileševa: manastir freske „Beli anđeo“

Mileševa se nalazi kod Prijepolja, na 300 km od Beograda. Put preko Čačka, Užica i Nove Varoši traje oko četiri sata.

Glavna znamenitost manastira je freska iz XIII veka „Beli anđeo“, jedan od najprepoznatljivijih prikaza srpske srednjovekovne umetnosti.

Prilikom posete manastirima preporučuje se zatvorena odeća, telefon treba prebaciti na nečujni režim, a dozvolu za fotografisanje unutar hramova treba prethodno proveriti.